حساسیت دندان یکی از شایع ترین شکایات مراجعه کنندگان به مطب دندانپزشکی است. این حساسیت در سنین مختلف به دلایل مختلفی بروز می کند و انواع مختلف دارد و طبیعی است که راه درمانی هر نوع حساسیت متفاوت است. بنابراین ابتدا باید علت حساسیت توسط دندانپزشک تشخیص داده شود و سپس اقدام برای درمان صورت گیرد.

حساسیت دندان چیست؟

حساسیت دندان در واقع پاسخ دردناک به تحریکاتی است که در حالت عادی ایجاد درد نمی کند مانند

• غذای سرد
• غذای گرم
• شیرینی
• ترشی
• جویدن غذا
• هوایی که به داخل دهان کشیده می شود

و تحریکات مکانیکی مانند

• مسواک
• خلال دندان
• نخ دندان

علت حساس شدن دندان و درمان حساسیت دندان چیست؟

• سایش مینا

مینا ماده سخت و عایق پوشاننده دندان است که با ایجاد سطحی محافظ، عاج دندان را که مستقیمأ با عصب دندان در ارتباط است از تحریکات مکانیکی، شیمیایی و حرارتی محافظت می کند. بنابراین در دندان سالم هیچ یک از این تحریکات نمی توانند ایجاد درد کنند.
اما همین که مینا بر اثر سایش دندان از بین برود یا نازک شود، حساسیت به این تحریکات به شکل دردهای تیرکشنده و گذرا در هنگام ایجاد تحریک بروز می کند.

مینای دندان پوشش بیرونی دندان است.

علت از بین رفتن مینای دندان چیست؟

1. مسواک زبر یا خشن
2. خمیر دندان های حاوی مواد ساینده
3. استفاده از مواد حاوی ذرات ساینده مانند نمک
4. اسیدهای مواد غذایی مانند نوشابه، مرکبات، سرکه، لواشک و …
5. اسید معده در افراد مبتلا به ریفلاکس
6. استفراغ مداوم جهت کاهش وزن (Bulimia Nervosa)

چطور از مینای دندان محافظت کنیم؟

1. استفاده از مسواک نرم (Soft)
2. عدم استفاده از مواد ساینده و سفید کننده
3. تعدیل رژیم غذایی و عدم استفاده از مواد اسیدی یا شستشوی بلافاصله با آب پس از مصرف این مواد غذایی (بدون مسواک)
4. درمان ریفلاکس
5. مشاوره روانپزشکی در موارد Bulimia Nervosa
6. خمیر دندان ضد حساسیت
7. دهانشویه حاوی فلوراید
8. وارنیش فلوراید (در مطب دندانپزشکی)
9. رزین های ضد حساسیت
10. لیزر

• تحلیل لثه

1. بیماری لثه
2. تایپ ضعیف و نازک لثه (ژنتیکی است)
3. مسواک زدن خشن و اشتباه
4. افزایش سن

پیشگیری و درمان تحلیل لثه چگونه است؟

1. رعایت بهداشت و مراجعه منظم به دندانپزشک جهت جرم گیری و درمان بیماری لثه
2. احتیاط شدید در نحوه مسواک زدن
3. استفاده از مسواک نرم
4. پیوند لثه

• پوسیدگی دندان

راه های پیشگیری از پوسیدگی دندان چیست؟

1. رعایت بهداشت دهان و دندان
2. مراجعه منظم به دندانپزشک
3. ترمیم دندان های پوسیده

• ترک دندان

حضور ترک های ریز در نسج دندان که بعضا غیر قابل مشاهده نیز هستند می تواند باعث بروز درد و حساسیت مخصوصا در هنگام جویدن گردد.

چرا دندان ها ترک می خورند؟

1. ضربه به دندان
2. ذرات سخت در مواد غذایی
3. دندان قروچه

چطور از ترک دندان جلوگیری کنیم؟

1. مراقبت از وارد شدن هرگونه ضربه به دندان ها که می تواند باعث بروز ترک شود
2. آهسته جویدن غذا
3. استفاده از نایت گارد سافت

• سفید کننده ها

استفاده از ژل های سفیدکننده می تواند باعث بروز حساسیت در دندان ها شوند. این نوع از حساسیت عموما موقتی است و با گذشت زمان معمولا بهبود میابد.

• ترمیم نامناسب یا کهنه

ترمیم های قدیمی به علت ریز نشت و یا وجود پوسیدگی در زیرشان می توانند علت ایجاد حساسیت در دندان ها باشند. همچنین ترمیم هایی که بی دقت و بدون رعایت اصول علمی انجام شده اند نیز می توانند در دندان ترمیم شده درد و حساسیت ایجاد کنند. همینطور ترمیمی که بلند باشد به دندان ضربه وارد می کند که این ضربه باعث حساسیت دندان می شود.

تماس نامناسب بین دندان ها باعث ایجاد حساسیت می شود.

درمان حساسیت دندان بر اثر ترمیم نامناسب

1. مراجعه به دندانپزشک حاذق
2. تعویض ترمیم های قدیمی

• دندان قروچه

یکی از شایع ترین علل حساسیت به سرما در دندان ها، دندان قروچه است. دندان قروچه در طی خواب شب اتفاق می افتد و بیشتر افراد از انجام آن آگاهی ندارند، ولی حضور شواهدی روی دندان ها می تواند بر این امر دلالت کند.

بهترین روش پیشگیری از مشکلات ناشی از دندان قروچه از جمله حساسیت دندان به سرما، استفاده از نایت گارد سافت است.

• درمان های اخیر دندانپزشکی

پس از جرم گیری، ترمیم، تعویض پرکردگی، اندو، لمینت و روکش دندان گاهی دندان دچار حساسیت می شود که معمولا گذرا است و خودبخود برطرف می گردد، ولی چنانچه این حساسیت خودبخود برطرف نشود باید با مداخله دندانپزشک درمان لازم انجام شود تا به این حساسیت پایان داده شود.